تاریخچه ی روسیه

تاریخچه ی روسیه پر است از رویدادهای باورنکردنیِ هیجان انگیز و شخصیت های عجیب و غریبی مثل راسپوتین، بوریس یلتسین و ولادیمیر پوتین. سرزمین روسیه از میلیون ها سال پیش سکونتگاه انسان ها بوده است و یادگارهایی هم از جوامع شکارگر عصر حجر در مناطق مختلف روسیه، از مسکو تا دریاچه ی بایکال باقی مانده اند. با این همه، این اسلاوها بودند که با مهاجرت به این سرزمین جان تازهای به آن دادند و پایه گذار روسیه ی امروز شدند. تاریخدان ها درباره ی منشاء اسلاوها اختاف دارند.

تاریخچه ی روسیه

تاریخچه ی روسیه

هر چه که بود، اسلاوها در نخستین قرن های بعد از میلاد در سرزمین وسیع روسیه پخش شدند و ریشه دواندند. هم زمان با مسیحی شدن اسلاوها در قرن های نهم و دهم میلادی، الفبای سیریلیک هم جای خودش را میان آن ها باز کرد؛ الفبایی که روس های امروزی هم از نسخه ی ساده شده ی آن استفاده می کنند.

در قرن دهم، کی یِف، پایتختِ اوکراینِ امروز، کانون قدرت سیاسی اسلاوها شد و آ نها را علیه وایکینگ ها متحد کرد. اواخر همین قرن هم بود که اسقف نشین قسطنطنیه پذیرفت کلیسایی در کی یِف بسازد و به این ترتیب کلیسای ارتدوکسِ روسیه متولد شد.
هرچند روسیه هم از حمله ی مغول ها در امان نماند و قدرت به دست باتوخان، نوه ی چنگیز، و فرزندانش افتاد، اما رسم مغول ها این بود که برای اداره ی مناطق زیر فرمانشان از محلی ها کمک بگیرند و به همین خاطر شاهزاده های محلی روس در عصر مغول ها هم قدرت داشتند. یکی از این شاهزاده ها الکساندر نِوْسکی بود؛ قهرمانی ملی که در سال ۱۲۴۰ میلادی مهاجمان ژرمن و سوئدی ها را شکست داد و بعدها کلیسا او را قدیس نامید.

تاریخچه ی روسیه

تاریخچه ی روسیه

بعد از این پیروزی، نوسکی نقش رابطِ مغول ها و دیگر شاهزاده های روس را بازی کرد و با دیپلماسی زیرکان های کاری کرد که شاهزاده های مسکو، که خودش هم از آنها بود، بر بقیه ی شاهزاده ها برتری پیدا کنند و این طور بود که مسکو مرکز قدرت سیاسی شد و قیام هایی هم در این شهر علیه مغول ها اتفاق افتادند. وقتی بالاخره مصیبت مغول ها تمام شد، ایوان سوم یا ایوان کبیر، یکی از شاهزاده های مسکویی، توانست بیشتر دیگر شهرهای بزرگ روسیه را مطیع مسکو کند و جانشینش، واسیلیِ سوم، هم این مسیر را ادامه داد. پسر واسیلی، ایوان چهارم یا همان ایوانِ مخوف، روسیه را به یک امپراتوری قدرتمند تمام عیار تبدیل کرد، اما حکایت بدگمانی ها و بی رحمی های عجیبش هنوز هم سر زبان هاست.

تاریخچه ی روسیه

تاریخچه ی روسیه

مساحتِ روسیه در قرن هفدهم بیشتر و بیشتر شد و تزارها حالا حا کم سرزمین های وسیعی بودند و پیوند محکم آ نها با نظام ارباب رعیتی و کلیسای ارتدوکس هم خیالشان را از همیشه راحت تر می کرد. وقتی در اواخر این قرن، پتر کبیر به تخت نشست، تلاش های بی امانی را برای مدرن کردن روسیه، توسعه ی صنعت و ایجاد ائتلاف های اثر بخش با کشورهای اروپایی آغاز کرد.

تاریخچه ی روسیه

تاریخچه ی روسیه

 

پتر کبیر سرزمین های وسیعی را به روسیه ملحق نکرد، اما میراث او باعث شد که روسیه بتواند رقیبیه موزن امپراتور ی های بزرگ غرب باشد. کاترین کبیر، که چند دهه بعد از پتر به تاج و تخت رسید، اصلاحاتی قانونی را در روسیه اجرا کرد که محدودیت استفاده از شکنجه و حمایت از رواداری مذهبی مهم ترین شاخصه هایش بودند. ناپلئون در اوایل قرن نوزدهم به طمع اشغال مسکو به روسیه حمله کرد، اما مقاومت جانانه ی روس ها و سرمای منطقه کار را برای فرانسوی ها سخت کردند و دست آخر ناپلئون شکست خورد.

تاریخچه ی روسیه

تاریخچه ی روسیه

سال های میانی قرن نوزدهم در روسیه به دوره ی «اصلاحات بزرگ » معروف هستند؛ دوره ای که رعیت ها آزاد، کارخانه ها صنعتی و ارتش روسیه مدرن شدند. اما روس ها می خواستند اصلاحات به استبداد تزارها هم پایان دهد و پارلمانی در روسیه شکل بگیرد و رعیت ها از وضع اقتصادی سخت کشور ناراضی بودند. این نارضایتی ها باعث می شد گرایش به انقلابی گری و مخصوصا مارکسیسم رادیکال در روسیه تقویت شود و به همین دلیل، وقتی بالاخره تزار پذیرفت که پارلمان، یا به قول روس ها دوما، شکل بگیرد، چپ گراها بیشتر کرسی های دوما را مال خودشان کردند.

ورود روسیه به جنگ جهانی اول نارضایتی ها را بیشتر هم کرد. مردم روسیه می گفتند که جنگ اروپا ربطی به آن ها ندارد و فقط وضعشان را بدتر می کند. تزار نیکلای دوم برای مقابله با اعتراض ها دوما را منحل کرد، اما کار از این حرف ها گذشته بود و در ا کتبر ۱۹۱۷ انقاب بلشویکی پیروز شد. بعد از چند سال جنگ داخلی، بالاخره در سال ۱۹۲۲ حکومت کمونیستی اتحاد جماهیر شوروی با ۱۵ جمهوری اعام موجودیت کرد.

تاریخچه ی روسیه

روی کار آمدن استالین بعد از مرگ لنین نقطه ی آغاز عصر استبداد استالینی در شوروی بود. استالین که می خواست به ضرب و زور هم که شده شوروی را در صنعت و کشاورزی از غرب پیش بیندازد، مخالفان را بی رحمانه سرکوب می کرد. خیلی ها را به اردوگاه های کار اجباری، گولاگها، فرستادند و خیلی ها را هم محا کمه و اعدام کردند. پس از مرگ استالین، رهبران شوروی در سیاست های او  تجدید نظر کردند و از بعضی قربانیان این سرکوب ها هم اعاده ی حیثیت شد، اما خاطره ی سال های وحشت استالینی هنوز هم در شوروی زنده است.

شوروی کمونیستی در سال های بعد از جنگ جهانی دوم یکی از دو ابرقدرت دنیا بود، اما مشکلاتش هم کم نبودند. وقتی میخاییل گرباچف، رهبر حزب کمونیست شوروی، در دهه ی ۱۹۸۰ میلادی اجرای سیاست های اصلاحی خودش را آغاز کرد، فضای باز سیاسی باعث شد ملی گرایان و استقلال طلبان جمهوری های شوروی فرصتی برای فعالیت پیدا کنند و دست آخر اتحاد جماهیر شوروی به ۱۵ کشور، از جمله فدراسیون روسیه، تجزیه شد.

روسیه در اولین دهه ی بعد از فروپاشی شوروی با سختی های اقتصادی و سیاسی متعددی رو به رو بود و این مشکلات کار را برای بوریس یلتسین، رئیس جمهور روسیه، سخت می کردند و وقتی در انتخابات سال ۲۰۰۰ میادی ولادیمیر پوتین، از مدیران سابق سازمان امنیت فدرال روسیه، پیروز شد، کسی چندان تعجب نکرد.

تاریخچه ی روسیه

تاریخچه ی روسیه

پوتین بعد از دو دوره ریاست جمهوری در ۲۰۰۸ این مقام را به دمیتری مِدوِدِف وا گذار کرد، اما در انتخابات سال ۲۰۱۲ باز هم توانست رئیس جمهور روسیه شود. با این که سیاست های پوتین چندان دموکراتیک نیستند، اما او به دلیل بازگرداندن نظم، ثبات و پیشرفت به روسیه محبوبیت چشم گیری میان روس ها دارد. امروز، اقتصاد روسیه از نظر سرعت رشد یکی از بالاترین رتبه ها را در جهان دارد و از نظر تولید ناخالص داخلی هم در جایگاه هشتم جهان قرار می گیرد. روسیه همچنین عضو دائم شورای امنیت و گروه هشت هم هست.